• ES
  • EU


Artea, Zientzia eta Teknologia zikloa


"Artea, Zientzia eta Teknologia: errealitate berberari, begirada ezberdinak", izeneko hitzaldi zikloa antolatu du Ikerketako Errektoreordetzak, eta sormen artistikoaren eta ikerketa zientifikoaren ikuspegi integratu bat eskaini nahi du. Hitzaldiak dibulgaziozkoak dira, eta, honenbestez, jende guztiari zuzenduak, eta nazioan eta nazioartean entzute handia duten ikertzaileek emango dituzte.

Finantzatzailea: Zientzia eta Teknologiarako Espainiar Fundazioa (FECYT) – Zientziaren, Berrikuntzaren eta Unibertsitateen Ministerioa 

 

Partes de este texto:

2018

“ARTEARI BEGIRADA ZIENTIFIKOA EMANEZ”

Oskar Gonzalez MendiaIzenburua: “Arteari begirada zientifikoa emanez”

Hizlaria: Oskar González Mendia (doktorea Kimika Analitikoan, Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea eta ikertzailea, eta zientzia eta artea binomioari buruzko dibulgatzailea)

Tokia: Nafarroako Museoa (San Domingo kalea, 47 Iruñea)

Eguna: abenduak 11, asteartea

Noiz: 19:30

Hartzailea: edonor

Oharra: sarrera librea aretoa bete arte

Artelanak begiratu hutsarekin miresteko sortzen dira, baina geure begiez ikusten dugun lehen iruditik harago joan gaitezke. Margolan batek sekretuak gorde ditzake ikusten ahal dugun azken pintura-geruzaren azpian. Zientziak laguntzen digu sekretu horiek argitzen. Nola geure gorputzaren erradiografia egiten dugun hezurrak ikusteko, hala erabiltzen ditugu X izpiak artelanen barruan ikusteko. Argi infragorriak ere erabil ditzakegu artistak euskarrian marraztu zuen azpiko marrazkira iristeko, eta hala sormen prozesua hobeki ulertzeko. Bestalde, argi ultramoreari esker, material fluoreszenteei eta bernizaren zahartzeari beha diezaiekegu, eta hala urteek aurrera egin ahala gertatutako aldaketak ezagut ditzakegu.

Hitzaldian, artelanak aztertzeko zein teknika zientifiko erabil daitezkeen jakingo du jendeak, eta zenbait pintoreren margolanetan aurkitu diren sekretuetariko batzuk ezagutuko ditu, hala nola Picassoren, Van Goghen eta Vermeerren lanetan aurkitutakoak.

Oskar González Mendia (Laudio, Araba, 1983) Kimika Analitikoko doktorea da, eta irakaslea Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia eta Teknologia Fakultatean (EHU). Irakaslearen ikerketak sendagaien eta metabolomikaren analisia ditu aztergai, baina duela hiru urte eskolak ematen hasi zen erakunde horretako Arte Ederretako Fakultateko Ondasun Kulturalen Kontserbazioa eta Zaharberritzea graduan.

Esperientzia horren ondorioz, zientziaren eta artearen arteko lotura aztertzeko jakin-mina piztu zitzaion, eta hori dela-eta dibulgazioko zenbait jarduera egin ditu. Dibulgazioaren esparrura gehien lerratzen diren artikuluak EHUren Kultura Zientifikoaren Koadernoan argitaratzen ditu, eta aldian-aldian irudimenari hegan egiten uzten dio “Principia” dibulgazio zientifiko, literario eta artistikoko aldizkarian. Bi “Jot Down Ciencia” sari jaso ditu bere argitalpenengatik. “Norteko Ferrokarrila” eta “La mecánica del caracol” irrati programetako kolaboratzailea ere bada, eta hizlaria izan da zenbait ekitalditan, esaterako, Arte & Ciencia, Jakinduriek Mundua Erreko Dau edo Noche de los Investigadores ekitaldietan. KimikArte blogaren bidez eta @Oskar_KimikArte Twitterreko kontuaren bidez ere garatzen du zientziari eta arteari buruzko dibulgatzaile lana.

Antolatzailea: Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ikerketarako Errektoreordetza eta Kultura Zientifikoaren Unitatea (KZU)
Laguntzailea: Nafarroako Gobernua - Nafarroako Museoa
Finantzatzaileak: Zientziarako eta Teknologiarako Espainiar Fundazioa (FECYT) – Zientziako, Berrikuntzako eta Unibertsitateetako Ministerioa

Argibide gehiago

“ARTE GARAIKIDEARI BEGIRATZEAREN ZIENTZIA”

Deborah García BelloIzenburua: “Arte garaikideari begiratzearen zientzia”

Hizlaria: Deborah García Bello (Kimikaria eta dibulgatzaile zientifikoa)

Tokia: Nafarroako Museoa (San Domingo kalea, 47 Iruñea)

Eguna: abenduak 12, asteazkena

Noiz: 19:30

Hartzailea: edonor

Oharra: sarrera librea aretoa bete arte

Artelan ezagunek eta mugimendu artistiko modernoek –hala nola grafitiak edo pop arteak– zientziarekin duten harreman estua ezagutuko dugu, artistek inspirazio-iturri izan zituzten tekniken bilakaeratik hasi eta materialen irakurketa poetikoraino. Hormigoizko eskultura batek eta brontzezko eskultura batek ez dute esanahi bera, ez eta olio-pintura batek eta akriliko batek ere. Ez arte abstraktua ez grafitia ez lirateke orain direna, pintura akrilikoa asmatu izan ez balitz. Badira istorio liluragarri batzuk zientzia eta artea lotzen dutenak eta bien arteko muga ezabatzea lortzen dutenak.

Deborah García Bello (A Coruña, 1984) Kimikan lizentziaduna da A Coruñako Unibertsitatean eta dibulgatzaile zientifikoa. Besteak beste Televisión Españolarentzat eta Televisión de Galiciarentzat kolaborazioak egiten ditu. Badu atal bat zientziei buruzkoa, eta asteazkenero ematen dute Radio Galegan. Halaber, ohitura osasungarrietako prestatzailea da Inditexen. Zenbait hedabidetan idazten du, esaterako, hauetan: “El País”, “La Voz de Galicia”, El observador de la belleza, L'Oréal-en “El Cultural”, Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoaren Koadernoa eta Naukas dibulgazio zientifikoko plataforma. Horretaz gainera, hitzaldiak ematen ditu mundu osoan.

2016az geroztik, Bilboko Guggenheim Museoaren eta Euskal Herriko Unibertsitatearen “Zientzia eta Artea” jardunaldien zuzendari zientifikoa da. A Coruñako Unibertsitatean doktoretza egiten ari da honen gainean: “Dibulgazio zientifikoa zientziaren eta arte garaikidearen arteko harremanaren bidez”. Kultura Zientifiko eta Teknologikoaren Komunikaziorako Galiziar Elkarteko eta Kultura Zientifikoaren Espainiar Elkarteko kidea da.

dimetilsulfuro.es blog ezagunaren egilea da, eta blog horri esker zientzia nazionaleko blog hoberenaren 2014ko Bitácoras Saria eskuratu zuen. Youtuben duen @Deborahciencia kanalak 18.000 harpidedun baino gehiago ditu. “Todo es cuestión de química” liburuaren egilea ere bada (Ed. Paidós, 2016). 2017an dibulgazio zientifikoari buruz argitaratutako liburu hoberenaren Prismas Saria eman zioten. Bere dibulgazio jardueragatik zenbait sari eman zizkioten, esaterako "Jot Down Ciencia" 2017an eta dibulgazioaren Tesla Saria 2016an. Aurten, otsailean, haren azken liburua jarri dute salgai: “¡Que se le van las vitaminas!” (Ed. Paidós, 2018). Laugarren edizioa argitaratu da dagoeneko.

Antolatzailea: Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ikerketarako Errektoreordetza eta Kultura Zientifikoaren Unitatea (KZU)
Laguntzailea: Nafarroako Gobernua - Nafarroako Museoa
Finantzatzaileak: Zientziarako eta Teknologiarako Espainiar Fundazioa (FECYT) – Zientziako, Berrikuntzako eta Unibertsitateetako Ministerioa

Argibide gehiago

“AURPEGI ERIA. PINTURA UNIBERTSALEAN BARRENA EGINDAKO BIDAIA AURPEGIKO ERITASUNAK ULERTZEKO”

Florencio Monje GilIzenburua: “Aurpegi eria. Pintura unibertsalean barrena egindako bidaia aurpegiko eritasunak ulertzeko”.

Hizlaria: Florencio Monje Gil (doktorea Medikuntzan, aurpegi-masailetako kirurgialaria eta bere espezialitate medikoa pinturarekin uztartzen duten bi libururen egilea)

Tokia: Nafarroako Museoa (San Domingo kalea, 47 Iruñea)

Eguna: abenduak 13, osteguna

Noiz: 19:30

Hartzailea: edonor

Oharra: sarrera librea aretoa bete arte

Pintura, artea izateaz gainera (eta bikaina gainera), informazio klinikoaren iturri da zenbait kasutan. Aurpegi-masailetako kirurgialaria aurpegiko eritasunen diagnostikoa egin eta tratatzen dituen espezialista medikoa da. Kasu jakin batzuetan, margolan bat informazio ugari duen historia kliniko ikusgarri bihurtzen da, eta modua ematen digu lanaren behaketatik eta balorazio artistikotik harago joateko. Artista ezagunen pintura unibertsaleko maisulanak aztertuko dira, hala nola Rembrandten, Van der Weydenen, Ghirlandaioren, Velázquezen edo Van Goghen lanak. Izan ere, pintura horietako protagonistek patologiaren bat dute aurpegian eta/edo lepoan.

Florencio Monje Gil (Badajoz, 1960), aurpegi-masailetako kirurgialaria, Medikuntzan eta Kirurgian lizentziatu zen Extremadurako Unibertsitatean, eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoan egin zuen doktoretza. Barne mediku egoiliarraren prestakuntza Madrilgo Printzesaren Ospitaleko Aho eta Aurpegi-masailetako Kirurgia Zerbitzuan egin zuen. Bekei esker prestakuntza egonaldiak egin ditu Estatu Batuetan (UCLAn – Kaliforniako Unibertsitatea-Los Ángeles, Rochesterko Mayo Klinikan eta New Yorkeko Mount Sinaí ospitalean), Suitzan (Zurich) eta Belgikan (Brujas). Zenbait sari jaso ditu, hala nola Minaren Ikerketako Sari Nazionala (2014) eta XXI. mendeko Medikuntza Saria Aho eta Aurpegi-masailetako Kirurgian (2018). 2014tik 2015era bitartean, Giltzadura Tenporomandibularreko Kirurgialarien Europar Elkartearen lehendakaria izan zen.

CICOM klinikaren zuzendaria da Badajozen (Inplantologiako, Ahoko eta Aurpegi-masailetako Kirurgiako Zentroa), FEDICOMen lehendakaria (Inplantologiaren, Ahoko eta Aurpegi-masailetako Kirurgiaren Azterketarako eta Garapenerako Fundazioa), eta irakasle titularra Extremadurako Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean. Badajozko Cristina Infanta Unibertsitateko Ospitaleko Aurpegi-masailetako Kirurgia Zerbitzuaren burua izan da. Egun, Artearen Historia eta Antropologia graduetako ikasketak egiten ari da.

Bere espezialitate medikoari buruzko zenbait liburu idazteaz gainera, artearekin lotura duten bi lanen egilea da: “El rostro enfermo. Cincuenta pinturas universales para comprender las enfermedades de cara y cuello”, Isidoro bere anaiarekin lankidetzan, eta “La pintura de Goya y las deformidades dentofaciales”. Azken lan horretan, pinturarekiko zaletasuna eta aurpegi-masailetako kirurgialariaren lanbidea uztartzen ditu.

Antolatzailea: Nafarroako Unibertsitate Publikoko Ikerketarako Errektoreordetza eta Kultura Zientifikoaren Unitatea (KZU)
Laguntzailea: Nafarroako Gobernua - Nafarroako Museoa
Finantzatzaileak: Zientziarako eta Teknologiarako Espainiar Fundazioa (FECYT) – Zientziako, Berrikuntzako eta Unibertsitateetako Ministerioa


Zientzia tabernan

Kultura Zientifikoaren Unitatea
Komunikazio Zerbitzua
Arrosadiako campusa
Iruñea
Tel. 948 16 84 57
Posta elektronikoaren bidezko kontaktua